Dlaczego nie warto szkolić psa zaraz po adopcji? Pierwsze tygodnie oczami behawiorysty

Dlaczego pierwsze tygodnie po adopcji nie są czasem na szkolenie?

Wyobraź sobie, że przeprowadzasz się do zupełnie obcego kraju. Nie znasz języka. Nie wiesz, czego się od Ciebie oczekuje. Nie rozpoznajesz zapachów, dźwięków ani ludzi. Każdy dzień przynosi coś nowego, a Twój mózg nieustannie próbuje ocenić, czy jest bezpiecznie. Czy w takiej sytuacji miałbyś przestrzeń na naukę nowych umiejętności? Prawdopodobnie nie. Dokładnie tak wygląda świat wielu psów po adopcji. Mimo to bardzo często już pierwszego dnia opiekunowie zaczynają uczyć psa siadania, przywołania, chodzenia przy nodze czy zostawania samemu w domu. Nie dlatego, że chcą źle. Wręcz przeciwnie – chcą jak najszybciej "dobrze wychować" swojego psa. Problem polega na tym, że pies w tym momencie potrzebuje czegoś zupełnie innego.

Pies po adopcji nie jest gotowy do nauki

Uczenie się wymaga poczucia bezpieczeństwa. To nie tylko kwestia zachowania, ale biologii. Kiedy organizm znajduje się w stresie, priorytetem staje się przetrwanie. Mózg koncentruje się na analizowaniu otoczenia i wykrywaniu potencjalnych zagrożeń, a nie na zapamiętywaniu nowych informacji. Dlatego pies, który właśnie zmienił całe swoje życie, może:

• nie reagować na swoje imię,
• ignorować smakołyki,
• nie rozumieć prostych wskazówek,
• wydawać się "uparty",
• sprawiać wrażenie, że niczego nie chce się uczyć.

To nie oznacza, że jest trudnym psem. Najczęściej oznacza po prostu, że jego układ nerwowy jest przeciążony.

"Ale on musi od razu poznać zasady"

To jeden z najczęściej powtarzanych argumentów. I rzeczywiście – pies potrzebuje przewidywalnych zasad. Ale przewidywalność nie oznacza intensywnego szkolenia. To dwie zupełnie różne rzeczy. Przewidywalność to sytuacje takie jak:

• miska pojawia się codziennie o podobnej porze,
• spacer ma spokojny przebieg,
• miejsce do odpoczynku jest zawsze dostępne,
• domownicy zachowują się wobec psa podobnie,
• pies wie, gdzie może się wycofać.

Takie powtarzalne doświadczenia uczą psa znacznie więcej niż kilkanaście krótkich sesji ćwiczenia komendy "siad".

Przykład z życia

Wyobraź sobie psa, który dwa dni temu opuścił schronisko. Nowy opiekun chce zrobić wszystko "jak należy". Pierwszego dnia:

• odwiedzają sklep zoologiczny,
• później jadą do rodziny,
• wieczorem ćwiczą siad,
• następnego dnia zapisują psa do psiego przedszkola,
• kilka dni później zapraszają znajomych, żeby pies poznał nowych ludzi.

Z perspektywy człowieka wygląda to świetnie. Z perspektywy psa?

Każde z tych wydarzeń jest kolejną porcją nowych bodźców. Nowe zapachy. Nowe twarze. Nowe miejsca. Nowe zasady. Nowe emocje. Pies nie ma czasu tego wszystkiego przetworzyć. W efekcie może stać się bardziej pobudzony, wycofany albo zacząć zachowywać się zupełnie inaczej niż pierwszego dnia. Wielu opiekunów interpretuje to jako "pogorszenie zachowania". Tymczasem często jest to po prostu oznaka przeciążenia.

Szkolenie często wynika z naszego lęku

To trudny temat, ale bardzo ważny. Wielu opiekunów zaczyna intensywnie szkolić psa nie dlatego, że pies tego potrzebuje. Robią to dlatego, że sami czują niepewność. Martwią się:

"A jeśli będzie niszczył?"

"A jeśli zacznie ciągnąć?"

"Co pomyślą sąsiedzi?"

"Może już teraz robię coś źle?"

To całkowicie naturalne emocje. Jednak gdy zaczynają kierować naszymi decyzjami, łatwo zapominamy o tym, czego w danej chwili potrzebuje pies.

Co warto robić zamiast szkolenia?

To nie znaczy, że przez pierwszy miesiąc nie robimy nic. Wręcz przeciwnie. Tylko że priorytety wyglądają inaczej. Zamiast uczyć komend, warto:

Obserwować

Jak pies odpoczywa? Co go stresuje? Kiedy czuje się swobodniej? Jak komunikuje, że czegoś nie chce? Im więcej dowiesz się o swoim psie teraz, tym łatwiej będzie Ci pomagać mu później.

Budować poczucie bezpieczeństwa

Pozwól psu spokojnie poznawać dom. Nie zachęcaj go do kontaktu z każdym gościem. Nie zmuszaj do poznawania nowych psów. Nie pokazuj mu całego świata w pierwszym tygodniu. Czasami największym prezentem jest... spokojny dzień bez żadnych atrakcji.

Uczyć się komunikacji

To najlepszy moment, żeby zacząć rozpoznawać sygnały wysyłane przez psa. Czy odwraca głowę?\ Oblizał nos? Zastygł? Ziewa? Odszedł? To wszystko jest komunikacją. Jeżeli nauczysz się ją czytać już na początku, unikniesz wielu problemów w przyszłości.

A kiedy jest dobry moment na szkolenie?

Nie ma jednej konkretnej daty. To nie jest kwestia dwóch czy trzech tygodni. Patrz przede wszystkim na psa. Dobrym sygnałem jest sytuacja, gdy:

• chętnie eksploruje otoczenie,
• potrafi odpoczywać w domu,
• zaczyna inicjować kontakt,
• łatwiej wraca do równowagi po nowych doświadczeniach,
• jest zainteresowany współpracą.

Wtedy nauka nowych umiejętności zwykle przebiega znacznie łatwiej. Nie dlatego, że pies nagle stał się "grzeczniejszy". Po prostu jego organizm przestał być zajęty przetrwaniem.

Najpierw relacja, później szkolenie

W świecie psów po adopcji bardzo łatwo uwierzyć, że sukces zależy od tego, jak szybko pies nauczy się komend. Ja patrzę na to inaczej. Największym sukcesem pierwszych tygodni nie jest idealne przywołanie. Nie jest perfekcyjne chodzenie na luźnej smyczy. Nie jest opanowanie pięciu komend. Największym sukcesem jest moment, w którym pies zaczyna wierzyć, że jest bezpieczny. Bo dopiero wtedy pojawia się przestrzeń na prawdziwą naukę. I właśnie od tego warto zacząć wspólną drogę.

Pierwsze dni po adopcji nie muszą być czasem zgadywania, czy robisz wszystko dobrze.

Jeśli właśnie adoptujesz psa albo dopiero się do tego przygotowujesz, przygotowałam praktyczny ebook „Pierwsze dni po adopcji”, który pomoże Ci spokojnie przejść przez początek wspólnego życia. Znajdziesz w nim wskazówki dotyczące adaptacji, pierwszych spacerów, odpoczynku, budowania poczucia bezpieczeństwa i najczęstszych błędów, których łatwo uniknąć. Zamiast zastanawiać się, co robić – zacznij od zrozumienia, czego naprawdę potrzebuje Twój pies.



[Poznaj ebook „Pierwsze dni po adopcji” →]